Küçük Bir Hediye, Büyük Bir Hatıra - Kamil Baki

Bir küçük hediye…

İlk bakışta sıradan görünen, avuç içine sığacak kadar küçük bir eşya… Ama hayat bazen en büyük anlamları en küçük şeylerin içine saklar.

Yıllar önce bir öğrencimin bana hediye olarak verdiği bir kravat…

Belki bir teşekkür, belki bir saygı ifadesi, belki de kelimelere dökülemeyen bir sevginin sessiz tercümanı…

O gün sadece bir kravat almadım, bir gönülden diğerine uzanan incecik ama kopmayan bir bağ emanet edildi bana.

O öğrenci, o hediyeyi seçerken yıllar sonrasını düşünmemişti büyük olasılıkla.

Bu kravatın nice törenlere katılacağını, nice sevinçlere tanıklık edeceğini, hayatının önemli anlarında öğretmeniyle birlikte olacağını elbette bilmiyordu.

Ama bazı hediyeler, verildikleri gün değil; yaşandıkça, kullanıldıkça büyürler.

Her kullanılışında biraz daha anlam kazanır, biraz daha hatıraya dönüşürler.

Yıllar geçti…

O kravat, yalnızca bir kıyafetin parçası olmadı.

Başarıların, vedaların, başlangıçların, umutların ve mutlulukların sessiz şahidi oldu.

Kumaşı belki eskidi ama taşıdığı anlam hiç eskimedi, değeri hiç eksilmedi.

Çünkü zaman, bazı eşyaları yıpratamaz, aksine onlara bir ruh kazandırır.

İnsan, aslında eşyaları değil, anıları saklar.

Bir kalemin değeri yazdığı satırlarda, bir kitabın değeri dokunduğu hayatlarda, bir fotoğrafın değeri dondurduğu anda gizlidir.

Bir kravatın değeri ise onu uzatan yüreğin samimiyetinde, içtenliğindedir.

Hayatta en kıymetli şeylerin çoğu satın alınamaz.

Çünkü sevginin fiyatı yoktur.

Vefanın etiketi olmaz.

Minnetin markası bulunmaz.

Bunlar ancak kalpten kalbe yol bulur.

Belki bir gün bu satırları o öğrencim de okuyacaktır.

Ve belki şaşıracaktır…

“Ben sadece küçük bir hediye vermiştim öğretmenime .” diye düşünecek.

Oysa bazen küçücük bir samimiyet ifadesi, bir insanın ömründe kocaman bir yer kaplar.

Bazı eşyalar vardır ki vitrinde durdukları için değil, hatıraların içinde yaşadıkları için değerlidir.

Çünkü onları kıymetli yapan maddeleri değil, dokundukları hayatlardır.

Ve galiba insan ömrünün en güzel zenginliği de budur:

Ardımızda pahalı eşyalar değil, yıllar geçse de unutulmayacak hatıralar bırakabilmek…

Kamil BAKİ

Eğitimci-Yazar

Orhan Veli'den Sokak Kedilerine Uzanan Bir Hikaye - Kamil Baki

.

Denize Ulaşmak; Bir Ayrıcalık Değil, Haktır. - Kamil Baki

Kıyılar, denizin karaya yazdığı en güzel cümlelerdir. O cümleleri okumak için kimsenin özel bir davete ihtiyacı yoktur. Çünkü kıyılar, doğanın tüm insanlığa sunduğu ortak mirastır.

Gökyüzü nasıl hiçbir insanın tapulu malı değilse, rüzgâr nasıl bir kapının ardına kilitlenemiyorsa, dalgalar nasıl isim sormadan herkese dokunuyorsa, kıyılar da aynı eşitliğin sessiz ifadesidir. Onlar; zenginin de yoksulun da, çocuğun da yaşlının da, yalnız yürüyenin de kalabalık ailelerin de aynı ufka bakabildiği yerlerdir.

Bir kıyının gerçek güzelliği, yalnızca masmavi denizinde değil; insanların yan yana, omuz omuza, hiçbir ayrıcalık gölgesine sığınmadan aynı güneşi paylaşabilmesindedir. Çünkü deniz, insanları ayırmayı değil, aynı ufukta buluşturmayı bilir.

Kıyılar bir milletin ortak nefesidir. Dalgaların sesi, yalnızca belirli duvarların içinde yankılanmaya başladığında, deniz özgürlüğünü değil, yalnızlığını anlatır. Oysa deniz, özgürlüğün en eski türküsünü söyler. O türkü, herkes tarafından duyulabildiğinde anlam kazanır.

Bir çocuğun ilk kez denize ayak bastığı kum, bir yaşlının gün batımını sessizce izlediği taş, bir gencin umutlarını ufka bıraktığı sahil… Bunların hiçbiri yalnızca bir kişiye, bir aileye ya da bir gruba ait olamaz. Çünkü doğanın en cömert armağanları, paylaşılmak için vardır.

Kıyılar, toplumun vicdanını gösteren aynalardır. Eğer o aynada herkes kendine yer bulabiliyorsa, orada adalet vardır. Eğer insanlar denize ulaşmak için engelleri aşmak zorunda kalıyorsa, o aynada eksilen yalnızca bir sahil değil; eşitlik duygusudur.

Unutmamalıyız ki kıyılar yalnızca kumdan ve sudan ibaret değildir. Onlar çocukların kahkahalarını, balıkçıların umutlarını, martıların çığlıklarını, gün doğumlarını ve gün batımlarını içinde taşıyan ortak yaşam alanlarıdır. Bu yüzden kıyılar, birkaç kişinin ayrıcalığı değil; bütün toplumun ortak sevincidir.

Gerçek medeniyet, denizi yüksek duvarların arkasına saklamakta değil; denizi insanlarla buluşturmaktadır. Çünkü gökyüzü nasıl herkesinse, hava nasıl herkesinse, su nasıl herkesinse, kıyılar da herkesindir tartışmasız.

Ve belki de bir ülkenin adaletini anlamanın en güzel yollarından biri, sahillerine bakmaktır. Eğer insanlar kıyıda yan yana yürüyebiliyor, aynı dalganın serinliğini eşitçe hissedebiliyor, aynı gün batımını hiçbir engel olmadan paylaşabiliyorsa; işte o zaman deniz yalnızca kıyıyı değil, insanları da birbirine bağlamaya devam ediyor demektir.

Kamil BAKİ

Eğitimci-Yazar

Suyun Sessiz Çığlığı - Kamil Baki

Orhan Veli'den Sokak Kedilerine Uzanan Bir Hikaye - Kamil Baki

          

Orhan Veli’nin şiirlerini ne zaman okusam, gündelik hayatın içinde saklı duran büyük hakikatleri yeniden fark ederim. 

Bugünlerde dilime dolanan Kuyruklu Şiir de onlardan biri:

“Uyuşamayız, yollarımız ayrı;

Sen ciğercinin kedisi, ben sokak kedisi;

Senin yiyeceğin, kalaylı kapta;

Benimki aslan ağzında;

Sen aşk rüyası görürsün, ben kemik.”

Geçen gün bir parça ciğer alıp haşladım. Soğuduktan sonra apartmanın önünde yıllardır yaşayan kedilere dağıttım. Ertesi gün de farklı bir şeyler yesinler diye yine bir şeyler götürdüm. 

O günden beri peşimi bırakmıyorlar. Daha apartmanın kapısında görünür görünmez, sanki görünmez bir haberleşmeyle bir yerlerden çıkıp etrafımda toplanıyorlar. 

Kimisi sessizce bacaklarıma sürünüyor, kimisi uzaktan bakıp ince bir miyavla selam veriyor, kimisi de hiçbir şey istemeden yalnızca gözlerimin içine bakıyor.

İnsan, o bakışlarda yalnızca açlığı görmüyor. Güveni görüyor. Hatırlanmayı görüyor. Bir lokmanın ötesinde, “Beni unutmamışsın.” diyen sessiz bir sevinci görüyor.

Hani bazen derler ya, “Kediler nankördür.” diye… 

Doğrusu ben buna çok katılamıyorum.

Bu kediler ben bildim bileli burada. Yemek verilse de buradalar, verilmese de… 

Gün içinde belki sokak sokak dolaşıyor, başka kapıların önüne uğruyorlar. Ama akşam olunca yine apartmanın önü onların evi oluyor. 

Aynı basamak, aynı kaldırım, aynı sessizlik… 

Belki kedilerin sadakati bizim anladığımız biçimde değil. 

Köpekler gibi koşup boynunuza sarılmazlar. Minnetlerini gösterişli hareketlerle anlatmazlar. Ama unutmazlar. Kendilerine uzanan iyi bir eli, şefkatli bir sesi, güvenle yaklaştıkları bir insanı hafızalarının en sıcak yerine koyarlar.

O an anladım  ki onları beslerken aslında yalnızca onların karnı doymuyor. İnsanın kendi içindeki merhamet de doyuyor. 

Günün bütün yorgunluğu, telaşı ve sıkıntısı, birkaç kedinin etrafınızda sessizce dolaşmasıyla hafifliyor. Hayatın bütün karmaşası içinde, bir canlının size güvenmesi tarifsiz bir huzur bırakıyor.

Orhan Veli’nin “Sen aşk rüyası görürsün, ben kemik.” dizesi ne kadar derin aslında… 

Sokak kedisinin hayali ne büyük servetlerdir ne de gösterişli hayatlar. Bir lokma yiyecek, güvenle uyuyabileceği kuru bir köşe ve kendisine tekme yerine sevgiyle uzanan bir el… 

Belki mutluluk dediğimiz şey de tam olarak budur; ihtiyacımız kadarına sahip olabilmek.

Kediler bana hep hayatın sessiz filozofları gibi gelmiştir. Konuşmadan öğretirler. Kanaati öğretirler. Beklemeyi öğretirler. Küçücük bir iyiliğin, bazen koca bir dünyaya bedel olabileceğini öğretirler.

Şimdi apartmanın kapısından her çıkışımda biliyorum ki beni bekleyen dostlarım var. Belki elimde yine bir parça ciğer vardır, belki hiçbir şey yoktur. Ama onlar yine de gelirler. 

Çünkü dostluk, bir lokmadan önce tanıdık bir yüzü beklemektir.

Ve galiba en güzeli de şu…

Bir gün siz bir sokak kedisinin karnını doyurduğunuzu düşünürsünüz. Sonra fark edersiniz ki doyurduğunuz kediler değil sadece; aynı zamanda doyurduğunuz, kendi vicdanınız, kendi kalbiniz...

Kamil BAKİ

Eğitimci-Yazar

Bir İmzadan Çok Daha Fazlası: Evlilik - Kamil Baki

İnsan: Büyük Bir Bahçenin Küçük Bir Parçası - Kamil Baki

Hayat, insanın sandığı gibi yalnızca yaşanacak uzun bir yol değildir. O, aynı zamanda büyük bir okuldur. Her sabah yeni bir dersle açılan, her akşam yeni bir muhasebeyle kapanan kadim bir mekteptir.

Yaşadıkların bir derstir.
Kaybettiklerin bir derstir.
Kazandıkların bir derstir.
Dinlediklerin bir derstir.
Sustukların bir derstir.
Şahit oldukların bir derstir.
Hatta bazen en büyük ders, hiç beklemediğin bir sessizliğin içinde saklıdır.

İnsan çoğu zaman öğretmeni dışarıda arar. 
Oysa hayatın kendisi en büyük öğretmendir. 

Acı anlatır. Sevinç anlatır. Başarı anlatır. Yenilgi anlatır. Yeter ki insan öğrenmeye gönüllü olsun. Çünkü öğrenmek bilgi edinmekten ibaret değildir.

Öğrenmek, olgunlaşmaktır.
Öğrenmek, insanlaşmaktır.
Öğrenmek, kendi nefsini tanımaktır.

"Bütün canlılar fanidir."

Doğan her şey bir gün solar.
Açan her çiçek bir gün yapraklarını döker.
Öten her kuş bir gün susar.
Koşan her beden bir gün yorulur.
Konuşan her dil bir gün sessizliğe kavuşur.

İnsan da böyledir.

Doğar.
Yaşar.
Sever.
Yanılır.
Affeder.
Affedilmek ister.
Ve sonunda geldiği toprağa geri döner.

İnsan fanidir.
Fakat dünya…
"Dünya bakidir."

Biz gideriz.
Sabahlar gitmez.
Rüzgâr esmeyi sürdürür.
Deniz kıyıya vurmaya devam eder.
Toprak yeniden filiz verir.
Yağmur yeniden yağar.
Çocuklar yeniden doğar.
Kuşlar yeniden gökyüzünü doldurur.
Hayat, bizden izin almadan akmaya devam eder.

İşte bu yüzden insan, kendisini dünyanın sahibi sanırken en büyük yanılgıya düşer.

Oysa dünya, biz gelmeden önce de vardı.
Biz gittikten sonra da var olmaya devam edecektir.

Dünya büyük bir gül bahçesidir.
İnsan ise o bahçenin bazen gülü, bazen bülbülüdür.

Her nesil bu bahçeye gelir.
Kokular bırakır.
Şarkılar söyler.
Hatıralar işler.
Sonra sessizce ayrılır.

Onların yerine yenileri gelir.
Bahçenin çiçekleri değişir.
Bülbüllerin sesi değişir.
Renkler değişir.
Yüzler değişir.

Fakat bahçe yine bahçedir.
Çünkü bahçe, tek bir çiçek için kurulmamıştır.

Hiçbir gül, bahçeden büyük değildir.
Hiçbir bülbül, baharın sahibi değildir.

İnsan bunu unuttuğu an, faniliğini de unutur.

Faniliğini unutan insan, hırslarını ölümsüz sanmaya başlar.
Daha çok kazanmak ister.
Daha çok hükmetmek ister.
Daha çok görünmek ister.
Daha çok alkışlanmak ister.

Oysa hiçbir alkış mezarın kapısını açamaz.
Hiçbir servet ömrü satın alamaz.
Hiçbir makam zamana hükmedemez.

İnsan ölümsüzlüğü dışarıda aradıkça kendinden uzaklaşır.

Gerçek ölümsüzlük ise ardında bıraktığı iyiliklerde saklıdır.

Bir çocuğun hayatına dokunmak…
Bir gönlü incitmemek…
Bir ağacı korumak…
Bir kuşun susuzluğunu gidermek…

Bazen bunlar, kurulan en büyük saraylardan daha kalıcıdır.

"Erdem, insanın kendisine karşı kazandığı en büyük zaferdir."

Çünkü dünyayı fethetmek kolaydır.
Asıl güç, nefsini fethedebilmektir.
Hırsını dizginleyebilmektir.
Kibrini susturabilmektir.
Öfkesini merhamete dönüştürebilmektir.
Bilgiyi gösteriş için değil, hikmet için kullanabilmektir.
Adaleti yalnızca kendisi için değil, hiç tanımadığı insanlar için de isteyebilmektir.

İnsan ancak o zaman gerçek anlamda büyür.
Boyu uzadığı için değil…
Ruhu derinleştiği için.

Belki de dünyanın bizden istediği şey çok daha basittir.
Birbirimizi ezmeden yürümek.
Paylaşmayı bilmek.
Doğayı emanet kabul etmek.
Canlıyı sadece insan olarak görmemek.
Bir karıncanın yoluna da, bir ağacın gölgesine de, bir kuşun yuvasına da saygı duyabilmek.

Çünkü hayat yalnız bize verilmiş bir armağan değildir.
Biz, bu büyük yaşamın yalnızca küçük bir parçasıyız.

Bahçe bakiliğini bilir.
Mevsimler bunu bilir.
Toprak bunu bilir.
Gökyüzü bunu bilir.
Deniz bunu bilir.

Fakat insan bazen unutmayı seçer.
Faniliğini unutan insan, cennet olabilecek bu dünyayı hırslarıyla, öfkesiyle, açgözlülüğüyle ve kibriyle cehenneme çevirebilir.

Oysa dünya, insanın vicdanıyla güzelleşir.
Merhametiyle yeşerir.
Adaletiyle nefes alır.
Sevgisiyle anlam kazanır.

Belki de hayatın en büyük dersi budur:
Dünyaya sahip olmaya çalışma.
Ona emanetçi olduğunu hatırla.
İnsan olmaya çalış.

Çünkü senden geriye kalacak olan ne servetindir ne makamın.
Geride kalacak olan; dokunduğun hayatlar, yaşattığın umutlar ve kalplerde bıraktığın izdir.

Ve gün geldiğinde sen de bu bahçeden sessizce ayrılacaksın.
Bahçe ise, yeni gülleri ve çiçekleri yetiştirmeye devam edecek.

Kamil BAKİ

Eğitimci-Yazar

Suyun Sessiz Çığlığı - Kamil Baki

Sıfırdan Sıfıra Bir Yolculuk - Kamil Baki

İnsan hayatı garip bir oyundur. Başlangıcında bir sıfır vardır, sonunda yine bir sıfır. Aradaki bütün telaş, o iki sessizliğin arasına anlam yerleştirme çabasıdır.

Belki de bu yüzden insan durmadan koşar. Kazanmak için değil sadece; var olduğunu hissetmek, hissettirebilmek için. 

Bir ev alır, sonra daha büyüğünü ister. Bir makam elde eder, ardından daha yükseğini. Alkışlar yetmez, daha gür alkışlar arar. Servet yetmez, daha fazlasını elde etmeye çalışır. 

Çünkü zihni ona hep aynı cümleyi fısıldar:

“Bir rakam daha eklersen tamam olacaksın.”

Oysa hiçbir rakam insanın içindeki eksikliği sonsuza kadar dolduramaz.

Sıfırın önüne eklenen her rakam, dışarıdan bakıldığında hayatı büyütür. Bir sıfırın önüne bir koyarsınız, on olur. İki koyarsanız yirmi olur. Üç koyarsınız, otuz olur... 

Fakat insan çoğu zaman rakamların büyüdüğünü fark ettiği kadar, ruhundaki değişimlerin büyük bir bölümünü fark edemez.

Çünkü o rakamlar oluşurken bazen kalpler kırılır.

Bazen bir dostun sesi unutulur.

Bazen bir annenin yola bakan gözleri ihmal edilir.

Bazen bir babanın sessiz gururu küçümsenmeye başlanır.

Bazen bir sevgilinin elini tutacak vakit bulunamaz.

Ve bütün bunların yerini dosyalar, hesaplar, unvanlar, tapular, ödüller doldurmaya başlar.

Hayat yavaş yavaş, yaşamaktan çok yönetilmesi gereken bir projeye dönüşür.

Hırs, insanın en maharetli dostu gibi görünür bu süreçte ama çoğu zaman en acımasız efendisidir.

Başlangıçta insanı harekete geçirir.

Sonra biraz daha hızlandırır.

En sonunda kişiyi yönetmeye başlar.

Artık oyunu biz oynamayız.

Oyun bizimle oynamaya başlar.

Sabah gözümüzü açar açmaz eksiklerimizi sayarız.

Gece yatağa girerken yetişemediklerimizi düşünürüz.

Mutluluk ise ertesi güne ertelenmiş bir vaat gibi hep ileride durur.

“Bir ev daha…”

“Bir başarı daha…”

“Bir terfi daha…”

Bir süre sonra insan, ömrünü “bir daha”ların peşinde geçirirken, elindeki “şimdi”yi usulca kaybetmeye başlar.

Ne tuhaf…

Biz sıfırın önüne rakamlar eklediğimizi sanırken zaman bizim ömrümüzün başına rakamlar ekliyormuş meğer.

Bir gün aynaya bakarız.

Yüzümüzde birkaç çizgi…

Saçlarımızda birkaç beyaz…

Takvimde alışık olmadığımız bir tarih…

Sonra fark ederiz ki asıl büyüyen hesaplarımız değil, yaşımızmış meğer.

Ve hayat bize sessizce şunu söyler:

“Sen rakamlarını büyütmeye çalışırken hayatı küçültün farkında olmadan.”

İşte insanın en büyük şaşkınlığı burada başlar.

Sonra yavaş yavaş ışıklar sönmeye başlar.

Bir zamanlar uğruna geceler boyu çalışılan makam başka birinin olur.

İmzaların değeri unutulur.

Gazete kupürleri sararır.

Ödüller vitrinde tozlanır.

İsimler hafızalardan silinir.

Alkışlar diner.

Şöhret susar.

Servet mirasa dönüşür.

Ve insan, bütün ömrünü verdiği şeylerin bir gün kendini terk edip gittiğini fark eder.

Geriye dönüp baktığında yalnızca yaşattığı güzel duyguların kaldığını görür.

Bir tebessüm…

Bir iyilik…

Bir güzel söz…

Bir dostun gönlünde bıraktığı vefa…

İnsan sonunda anlar ki gerçek servet, kasalarda değil; başka insanların kalbinde bıraktığı derin izlerdeymiş.

Gün gelir insan kendi kendine sorar, acaba hayat rakamları büyütme oyunu değil miydi, diye. 

Yine kendisi yanıt verir sorduğu soruya; hayat, şarkılar söylemekti aslında. 

Türkülerle yürümekti.

Bayram sabahlarının heyecanını kaybetmemekti.

Dost sofralarında kahkahalar biriktirmekti.

Bir ağacın gölgesinde uzun uzun oturabilmekti.

Yağmuru seyretmekti.

Denizin sesini duymaktı.

Sevdiğine vakit ayırmaktı.

Ve en çok da, yaşadığını fark ederek yaşayabilmekti.

Çünkü ömür sanıldığı kadar uzun değil.

Peki tren kaçtı mı?

Sanmıyorum.

Belki bazı pencereler kapandı.

Belki bazı insanlar artık yanımızda değil.

Fakat hayatın en güzel tarafı şu:

Nefes aldığımız sürece oyun bitmez.

Hâlâ yeni bir perde açılabilir.

Hâlâ kırılan gönüller onarılabilir.

Hâlâ özür dilenebilir.

Hâlâ teşekkür edilebilir.

Hâlâ bir ağacı sevebilir, bir kitabı okuyabilir, bir dostu arayabilir, bir yalnızın elini tutabiliriz.

Belki de gerçek başarı, sıfırın önüne en çok rakamı koyabilmek değildir.

Gerçek başarı; sıfırdan gelip sıfıra dönerken, ardında güzel bir türkü bırakabilmektir.

Bir dua…

Bir hatıra…

Bir iyilik…

Bir tebessüm…

Ve belki de bütün hayatın özeti tek bir cümlede saklıdır:

Başlangıcı sıfır, sonu sıfır olan bu yolculukta önemli olan, sıfırın önüne kaç rakam koyduğumuz değil; o rakamları koyarken kaç gönüle dokunduğumuzdur.

Kamil BAKİ

Eğitimci-Yazar

Orhan Veli'den Sokak Kedilerine Uzanan Bir Hikaye - Kamil BAKİ